اختلال سلوکی عبارت  از یک الگوی رفتاری با دوام است که در آن حقوق اساسی دیگران و هنجارهای اجتماعی متناسب با سن از سوی کودک و نوجوان نادیده گرفته می شود. این اختلال غالبا با رفتارها و  ویژگی های زیر همراه است: فعالیت جنسی زود رس ، باده نوشی، کشیدن سیگار و مواد، بی پروایی و اعمال خطرناک، عزت نفس پایین. درحالی که ممکن است یک تصویر قدرتمند ازخود نشان دهند. انعطاف پذیری اندک در برابر ناکامی، تحریک پذیری وخلق انفجاری از ویژگیهایی است که با فراوانی بیشتری در این اختلال دیده می شود. از دید این کودکان و نوجوانان افراد مقتدر ازجمله پدر و مادر و آموزگاران اغلب به عنوان افرادی مداخله گر و تنبیه کننده جلوه گر می شوند. شماری از مبتلایان به اختلال سلوکی دارای کمبود توجه و یا بیش فعالی نیز تشخیص داده شده اند. اختلال سلوکی همچنین ممکن است با یک یا چند اختلال دیگر مانند: اختلالهای خلقی، اعتیاد. اختلالهای یادگیری و اختلالهای هیجانی همراه باشد. احتمال ابتلا به اختلال رفتار ارتباطی برای کودکانی که والدین زیست شناختی و یا غیر زیست شناختی آنها مبتلا به شخصیت ضد اجتماعی بوده و یا دارای برادر و خواهر مبتلا به اختلال رفتار ارتباطی هستند، بیشتر است. همچنین این احتمال برای فرزاندنیکه والدین آنان مبتلا به اختلالهای می باره گی، خلقی، روان گسیختگی، نارسایی توجه همراه با بیش فعالی و اختلال سلوکی هستند، زیادتر است.

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان شیوع اختلال کاستی توجه و بیش فعالی، اختلال سلوک و اختلال نافرمانی مقابله ای در دانش آموزان دوره ابتدایی شهر شیراز بود. روش: با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی از جامعه آماری دانش آموزان عادی دوره ابتدایی مشغول به تحصیل در نواحی چهار گانه آموزش و پرورش شهر شیراز تعداد 1300 دانش آموز دختر و پسر انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، پرسشنامه علایم مرضی کودکان ( ) (CSI-4فرم والدین) بوده است. داده ها با استفاده از روشهای آمار توصیفی شامل درصد، فراوانی و آزمون Z نسبتها تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که میزان شیوع اختلال های رفتاری در پرسشنامه علایم مرضی کودکان  (CSI-4)(فرم والدین) 17.5% درصد است. همچنین مشخص شد که شیوع اختلال های رفتاری در پسران بیشتر از دختران است. شایع ترین اختلال های رفتاری به ترتیب عبارت بودند از: کاستی توجه (6.7 درصد)، بیش فعالی/ تکانشگری (6 درصد)، نوع ترکیبی (5 درصد)، سلوک (5 درصد) و نافرمانی مقابله ای (3.6 درصد). بنابراین، شایع ترین اختلال رفتاری دردانش آموزان ابتدایی شهر شیراز کاستی توجه است. نتیجه گیری: در مجموع، یافته ها نشان داد که شیوع اختلال های رفتاری با توجه به جنسیت و تحصیلات پدر متفاوت است. این نتیجه برای موقعیتهای آموزشی دارای مضامین کاربردی است و بیان کننده آن است که مدارس ابتدایی برای پیشگیری و درمان اختلال های رفتاری، نیازمند خدمات مشاوره و راهنمایی هستند. این موضوع در برنامه ریزی، تنظیم بودجه و سیاست های آموزشی و درمانی، می تواند سودمند باشد.